Met genoegen bieden we sinds kort ook data recovery voor monolithische apparaten aan. Dergelijk recovery’s zijn erg specialistisch en waren tot voor kort beperkt mogelijk of tegen zeer hoge tarieven. Omdat tegenwoordig steeds meer monolithische apparaten verkocht worden, is de mogelijkheid tot data recovery hiervoor ook steeds belangrijker. Maar wat is een monolithisch apparaat precies, en waarom is data recovery hiervan zo lastig?

Monolithisch geheugen

Een monolithisch apparaat is een alles-in-1 keramisch pakket waarbij alle elektronische componenten in een plakje gebakken zijn. Normaliter bestaat een (bijvoorbeeld) traditionele USB-stick uit een connector, een aantal componentjes die ontstoren of de stroom beperken, een controller en een geheugenchip. Bij een monolithisch apparaat zitten de contactpunten nog aan de buitenkant, maar alle elektrische componenten zitten veilig verstopt tussen het hardgebakken keramiek. Dit type geheugen zit vaak in moderne platte en kleine varianten, zoals micro-SD kaartjes en USB-sticks in sleutelvorm of als sleutelhanger.

Voordelen monolithisch apparaat

Een voordeel van een monolithisch apparaat is dat deze geen losse componenten meer bevat wat tot gevolg heeft dat, bij de USB variant, de kans op connectorschade zeer klein is. Hoewel een dergelijk apparaat nog wel een geheugenchip heeft, die ook schade kan oplopen, is deze zo goed vastgezet dat een chip-off recovery bij een monolithisch apparaat niet mogelijk is.

Daarnaast is het risico op kortsluiting door vervuiling of vocht enorm verminderd omdat het een afgesloten pakketje is. Alleen via de connectiepunten kan verkeerde spanning binnenkomen, wat bij kortsluiting in het apparaat waarin de kaart gebruikt werd kan plaatsvinden.

Hoe ontstaan de meeste problemen wel?

Hoewel connectorschade niet bestaat, kan een monolithisch USB apparaat wel afbreken. Bij dit type opslagapparaat zit echter alles zo dicht op elkaar dat bij het kraken of breken van het keramische plaatje er vrijwel altijd onherstelbare schade optreedt. Veel problemen ontstaan wanneer bijvoorbeeld micro-SD kaartjes tussen de munten in de portemonnee vervoerd worden waarna ze worden geplet.

Gevaarlijker, en veel vaker voorkomend, is oververhitting. Bij monolithische USB-sticks komt dit voor omdat deze vaak bijna geheel in de USB poort verdwijnen door hun kleine formaat. Daarbij zijn ze voor warmteafvoer afhankelijk van de afvoer van het apparaat waar de stick in wordt geplaatst. Als het bijvoorbeeld een laptop betreft die in de zon staat, of op bed ligt, kan de temperatuur snel tot schadelijke hoogtes stijgen. Ook micro-SD kaartjes in telefoons hebben het relatief zwaar. Vooral bij intensief gebruik, zoals het spelen van spelletjes of opladen, of het in de zon leggen, kan de telefoon erg warm worden.

Hoe zijn deze problemen op te lossen?

Allereerst is het belangrijk om te weten dat de succeskans voor data recovery van dit type geheugen aanzienlijk lager ligt dan bij andere geheugentypen. Dit komt deels door de complexiteit van de recovery, en deels door de kwetsbaarheid van het geheugentype. Zo is gekraakt geheugen vrijwel nooit meer te redden, en kent oververhit geheugen een verminderde succeskans.

Om er achter te komen of succes mogelijk is moet door de data recovery engineer contact worden gemaakt met de geheugenchip. Dit gaat via connectiepuntjes die in eerste instantie verstopt zitten achter een coating. Die coating wordt eerst voorzichtig verwijderd, door te schuren en polijsten. Vervolgens worden de contactpunten van de chip aangesloten. Dit wordt ofwel gesoldeerd, maar tegenwoordig steeds vaker met speciale “prikkers” gedaan.

De lay-out van het monolithische apparaat is afhankelijk van de fabrikant en varieert daarom sterk. De engineer raadpleegt tabellen om er achter te komen welke functie ieder puntje vervult en hoe deze aangesloten moeten worden op de NAND reader. Deze reader kan vervolgens een zogenaamde ‘ruwe dump’ maken van wat er in het geheugen staat. Deze gegevens moeten daarna worden ontcijferd door specialistische software die de gebruikte geheugenaansturing simuleert. Ook dit is weer specifiek per fabrikant en type. Uiteindelijk volgt er een clone van de geïnterpreteerde geheugenmodule, dit is altijd een resultaat bij benadering.

De laatste stap is het uitlezen van de clone met recovery software die de bestandentabel zal uitlezen (en eventueel repareren) en de bestanden naar een beter toegankelijke locatie kan verplaatsen.

Samengevat is data recovery van een monolithisch apparaat een complex en langdurig proces.
We zijn dan ook erg blij dat we nu ook dergelijke data recovery aan kunnen bieden, en tegen een scherpe prijs!