Data recovery van a tot z

In deze begrippenlijst leggen we de betekenis van 26 vaktermen bondig uit, voor elke letter één. Zo proberen wij meer inzicht te geven in het nogal mysterieuze vakgebied dat data recovery heet.

Adapter
Een adapter van een externe harde schijf is een omvormer van stroom. Het kan bijvoorbeeld gaan om een netspanningsadapter die 220 volt wisselstroom omvormt naar 12 volt gelijkstroom.

Bad sector
Een sector is de kleinste eenheid van schijfruimte op een disk, uitgedrukt in bytes. Wanneer er fysieke schade aan de harddisk optreedt, kan er een bad sector ontstaan: in dit geval valt deze cluster aan data niet meer uit te lezen of te beschrijven.

Cleanroom
Een cleanroom is een stofvrije omgeving waarin gefilterde lucht wordt rondgepompt, zodat stofdeeltjes in de ruimte tot een minimum beperkt blijven. Bovendien wordt beschermende kleding gedragen om vervuiling te beperken. In deze ruimte kan een harddisk veilig worden gedemonteerd en gerepareerd.

Data recovery
Data recovery is het proces waarmee digitale bestanden worden teruggehaald die niet meer op een normale manier toegankelijk zijn. Tijdens dit traject wordt gebruikgemaakt van speciale soft- en hardware.

Externe harde schijf
Een externe harde schijf is een draagbare disk die dient voor zowel mobiel als stationair gebruik. Deze magnetische disk kun je via onder andere USB, eSATA en FireWire aansluiten op de computer.

Firmware
Firmware is in hardware geprogrammeerde software. Ten aanzien van de harddisk betekent dit het volgende: elke harddisk heeft een Service Area waarop kritieke informatie staat die de drive nodig heeft om adequaat te functioneren. Deze kritieke informatie is de firmware: het is als het ware het operating system van de harde schijf.

GB
Een GB (ook wel gigabyte) is een eenheid van digitale informatie-opslag. 1 GB staat voor 1 miljard bytes of 1024 MB.

Head crash
Een head crash vindt plaats zodra een leeskop van de harde schijf in contact komt met het data-oppervlak. Op dat moment raken de magnetische coating van het data-oppervlak en de leeskop beschadigd. In sommige gevallen is data recovery dan niet meer mogelijk.

Interne schade
De harddisk is fysiek zodanig beschadigd dat data recovery-technieken buiten de cleanroom geen oplossing bieden. De interne componenten van de harde schijf moeten in een stofvrije ruimte worden gerepareerd. Enkele voorbeelden van interne schade zijn een vastzittende motor, kapotte leeskoppen of beschadigde lagers.

JBOD
JBOD (Just a Bunch Of Disks) duidt op een groep samenwerkende harde schijven die één partitie kunnen vormen. Er is verder geen redundantie of versnelling aanwezig. Valt er één schijf weg, dan is er hoe dan ook dataverlies.

Kapotte harde schijf
Een harde schijf is kapot zodra er sprake is van daadwerkelijke fysieke schade aan de disk. De problemen bevinden zich niet op softwarematig niveau en reparatie is dus noodzakelijk.

Leeskop
Een leeskop is een klein elektromagnetisch onderdeel binnenin de harddisk dat drie functies heeft: het beschrijven, lezen en wissen van data.

Mirroring
Mirroring betreft het spiegelen van data. De data wordt op twee aparte disks binnen hetzelfde systeem geschreven (zoals RAID 1). Op het moment dat er één schijf uitvalt, kun je met het systeem verder blijven draaien.

NTFS
NTFS is geïntroduceerd met Windows NT en wordt gezien als adequate opvolger van FAT. Zijn kracht blijkt eruit dat hij sneller is, grotere partities heeft én langere bestandsnamen.

Overschreven bestanden
Nieuwe data kan over reeds bestaande data geschreven worden. Of de bestanden werkelijk verdwenen zijn, is ook afhankelijk van de oorspronkelijke index. Deze index verwijst naar bestanden die er ooit stonden: als zowel de verwijzing als bestanden niet overschreven zijn, is dataherstel een zekerheid. In het geval van een overschreven verwijzing speuren wij op basis van bestandstype. Een overschreven bestand betekent hoe dan ook einde verhaal.

Partitie
Een partitie is een deel van de capaciteit van de harde schijf. In de meeste gevallen is er sprake van één partitie waar vervolgens een bestandssysteem aan kan worden toegekend.

Platter
Een platter is een draaischijf met een magnetisch oppervlak binnenin de harddisk. Aan beide zijden van de platter kan informatie worden opgeslagen, die door een set van twee leeskoppen kan worden benaderd. In een harde schijf kunnen zich meerdere platters bevinden.

QNAP
QNAP is een producent van hoogwaardige NAS-systemen, die uiterst geschikt zijn voor de consument of het MKB.

RAID
In een RAID-systeem worden twee of meer harddisks samengebracht, met als resultaat een verbeterde performance, veiligheid of opslagcapaciteit. Er zijn vele RAID-niveau’s, maar RAID 0, RAID 1 en RAID 5 komen in de praktijk het meest voor. RAID 0 verhoogt de snelheid, RAID 1 werkt op basis van mirroring (maar is geen adequate back-up!) en RAID 5 biedt snelheid en veiligheid.

S.M.A.R.T.
S.M.A.R.T. is een digitaal logboek over de gezondheid van de schijf. Hij houdt bij hoeveel de disk heeft gedraaid, het aantal optredende fouten, de temperatuur en zo verder. Aan de hand van dit log kun je toekomstig falen voorspellen.

Time Capsule
De AirPort Time Capsule is hét netwerkopslagsysteem van Apple. In combinatie met Time Machine functioneert het als adequaat back-uptoestel.

USB-stick
De USB-stick is een draagbaar geheugenmedium met USB-connector. De USB-stick wordt vooral ingezet voor efficiënte gegevensoverdracht tussen machines en als back-up.

Virus
Een virus is een malafide programma dat met opzet schade toebrengt aan je data.

Wissen
Bij het wissen wordt de verwijzing naar de bestanden in de bestandentabel weggehaald. De bestanden zelf blijven wél bestaan, alleen de verwijzing is verdwenen.

XP
XP is het in 2001 geïntroduceerde consumentvriendelijke besturingssysteem van Windows. Hoewel opgevolgd door Windows Vista, Windows 7 en 8 is XP nog altijd razend populair.

Yottabyte
Eén yottabyte is de voorspelde opslagruimte van harde schijven in het jaar 2243.

Zelfdiagnose
Wij hebben een handig schema voor de harde schijf en usb-stick gemaakt waarmee je zelf al in kaart kunt brengen wat er precies mis is.